I. TÌNH HÌNH CHUNG:
Định Yên là một xã nông thôn ven tả ngạn sông Hậu, nằm về hướng đông – nam, cách trung tâm Huyện Lấp Vò khoảng 7 km. Diện tích tự nhiên 1.822 ha, trong đó đất sản xuất nông nhiệp là 1.029 ha; dân số có 19.037 nhân khẩu với 4.321 hộ gia đình.
Đa số người dân sống bằng sản xuất nông nghiệp và nghề dệt chiếu truyền thống. Năm 2003, xã Định Yên được UBND tỉnh công nhận 4/4 ấp là làng nghề, với hơn 3.000 hộ hoạt động có liên quan đến nghề dệt chiếu.
Hàng năm làng nghề đã sản xuất được khoảng 1,3 t
riệu chiếc chiếu, hầu hết tiêu thụ ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh miền Đông Nam bộ, một số ít xuất khẩu sang các nước Campuchia, Thái Lan, Hàn quốc...Tổng trị giá trên dưới 150 tỷ đồng.
Nghề dệt chiếu ở Định Yên đã có từ hơn 100 năm nay và đã được Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia, theo Quyết định số 3084/QĐ-BVHTTDL, ngày 09/9/2013. Đây chính là nghề có tính văn hóa độc đáo của địa phương mà ít nơi nào có được, nghề dệt chiếu Định Yên mang đậm nét lịch sử và đã gắn bó với người dân Định Yên từ bao đời nay.
Nhìn chung, nghề dệt chiếu, tuy thu nhập không cao, nhưng đã giải quyết tốt việc làm trong thời gian nông nhàn, bảo đảm thu nhập ổn định thường xuyên, góp phần nâng cao đời sống cho các hộ gia đình ở địa phương một cách đáng kể.
II. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ ĐẶC ĐIỂM NGHỀ DỆT CHIẾU:
1. Lịch sử hình thành:
Đến nay, chưa có một tài liệu nào xác định được cụ thể thời điểm xuất hiện nghề dệt chiếu ở Định Yên. Tuy nhiên, theo các cụ cao niên trong xã thì nghề dệt chiếu đã có từ hơn 100 năm và đến nay nó vẫn còn tồn tại với nhiều giai đoạn thăng trầm.
2. Chủng loại, quy trình kỹ thuật sản xuất chiếu và các dịch vụ phụ trợ:
a. Chủng loại chiếu:
Chiếu Định Yên có khá nhiều mẫu mã: Chiếu trắng thường, chiếu bông, chiếu cổ, chiếu con cờ, chiếu trà niên, chiếu dảy ốc, chiếu bông gấm… với 3 mẫu kích cở thông thường : chiếu 1,6 m, dài 2 m; chiếu 0,8 m, dài 1 m ( còn gọi là chiếu manh, được tận dụng số lát ngắn, vụn dùng để trải ngồi chơi trong nhà), chiếu cổ 0,6 m, dài 1,8m ( được sử dụng để bày mâm cổ trên bộ ngựa ( phản ) đặt ở gian nhà chính khi có tiệc tùng quan trọng). Ngoài ra, chiếu cũng có thể sản xuất các loại kích cở khác theo yêu cầu của khách hàng.
b. Các công đoạn và quy trình sản xuất:
Quy trình làm ra sản phẩm chiếu phải mất khá nhiều thời gian qua nhiều công đoạn khác nhau.
Một sản phẩm chiếu truyền thống được hình thành bao gồm có 3 nguyên liệu chính: Lát, trân và phẩm màu. Người sản xuất chỉ cần có diện tích mặt bằng rộng tối thiểu 2mx 2m là có thể bố trí một bộ dụng cụ dệt chiếu để thực hiện quy trình sản xuất chiếu theo cách thủ công truyền thống. Tuy nhiên, thực tế các hộ gia đình thường sử dụng mặt bằng rộng 2m x 4m để có thể dệt liên tục một lần 2 chiếc nhằm bớt công mắc trân, tiết kiệm được thời gian.
Các nguyên liệu đã qua công đoạn sơ chế, được bán rộng rãi ở chợ chiếu: lát được bán từng bó lớn nặng khoảng 40 – 50 kg, trân là những sợi chỉ se từ vỏ cây bố được đánh thành từng khoanh có trọng lượng 1 cân ( 600 gram), phẩm màu được chia thành từng bọc nhỏ 50 đến 100 gram, người dệt chiếu chỉ cần mua về mắc vào khung để dệt thành sản phẩm.
Dụng cụ dệt chiếu gồm:
- 01 khung dệt làm bằng gỗ, dài khoảng 1,8 m ( hoặc 1,5 m nếu dệt chiếu manh, chiếu cổ);
- 01 cây chuồi lát bằng gỗ, đường kính 0,8 m/m, dài khỏang 2 – 2,2 m dùng để đưa cọng lát vào các khe sợi trân;
- 04 cây trụ ngắn ( khoảng 0,5 m) cắm xuống đất ở 4 góc và 2 thanh gỗ (thường là tre) để căng thẳng các sợi trân.
- 01 kệ gổ rộng 0,25 m dài 1,8m có chiều cao 0,3 m dùng để phía dưới các sội trân cho người dệt ngồi.
Quy trình dệt chiếu khá đơn giản và cần 2 công lao động. Trước tiên, người ta luồn các sợi trân vào khung dệt theo quy cách và căng nó vào các thanh gỗ được cố định ở 2 đầu bởi 4 cọc tre. Mỗi một loại kiểu chiếu đòi hỏi cách mắc trân, chuồi lát khác nhau, chọn thứ tự lát có màu sắc được nhuộm sẳn đưa vào khung dệt khác nhau.
Người ngồi dưới đất dùng tay mắc 1 đầu cọng lát vào cây chuồi, đưa lát vào khe các sợi trân, sau đó rút cây chuồi ra khỏi khung. Người ngồi trên kệ dùng khung dệt dập nén các cọng trân sát vào nhau, sau đó dùng tay bẻ, gài đầu lát vào sợi trân bìa. Cứ thế, qua sự phối hợp nhịp nhàng của 2 người, từng sợi lát được kết dính vào nhau và hình thành nên chiếc chiếu.
Năng suất bình quân các công lao động lành nghề có thể sản xuất 5 - 6 chiếc chiếu/ngày. Giá trị lao động dao động khoảng 20.000 - 25.000 đồng/ngày/ người.
Từ năm 2008 đến nay, khi đưa máy dệt chiếu vào sản xuất, một số công đoạn được thay đổi theo hướng chuyên môn hóa.
Máy dệt sử dụng chỉ sợi thay thế cho sợi trân. Nhân công chỉ cần một người đưa lát vào máy dập. Khi chiếu dệt xong, được chuyển đến khâu may bìa chiếu và cuối cùng đóng gói sản phẩm, đưa ra thị trường.
Năng suất bình quân mỗi máy có thể dệt được 8 - 10 chiếc/ngày. Giá trị lao động bình quân đạt 60.000đ – 70.000 đồng/ người/ ngày.
c. Các dịch vụ phụ trợ:
Để một sản phẩm chiếu được hoàn chỉnh và đưa đến được tay người tiêu dùng, đã hình thành một số dịch vụ phụ trợ chung quanh nghề dệt chiếu, mà qua đó cũng tạo nên nguồn thu nhập đáng kể, có thể tóm lược như sau:
Nếu theo phương pháp thủ công truyền thống: Để có nguyên liệu dệt chiếu, phải qua 2 công đoạn: sản xuất nguyên liệu thô và sơ chế trước khi bán lại cho các hộ dệt chiếu sử dụng.
- Các hộ nông dân trồng lát hoặc trồng bố cung cấp nguyên liệu thô tại ruộng trồng. Tuy chi phí cao, nhưng thu nhập cũng khá cao. Một năm mỗi công lát thu hoạch khoảng 1,2 tấn lát, trị giá tương đương 1,8 tấn lúa.
- Các hộ chuyên mua nguyên liệu thô để sơ chế. Đối với lát: thuê nhân công ra đồng lát cắt, chẻ, phơi nắng, bó lại từng bó đưa ra thị trường. Đối với bố : thuê nhân công ra đồng bố cắt, lột vỏ, cạo sạch, tuốt mõng, phơi khô và bán bố thô theo kg. Sau đó, còn phải thêm công đoạn: xé bố ra từng sợi mảnh và se thành sợi trân (bằng dụng cụ gọi là bàn chấp trân), trân được đánh thành từng khoanh đưa ra thị trường bán theo cân (600 gram).
Ngoài ra, ở địa phương cũng có một số hộ gia đình làm nghề mộc chuyên sản xuất khung dệt, cây chuồi, bàn chấp trân … cho các gia đình dệt chiếu thủ công.
Nếu dệt chiếu bằng cơ giới, ngoài nguyên liệu thô là lát, đã hình thành một số hộ mua máy chuyên dùng ( máy se chỉ, máy dệt vải bìa chiếu, máy may bìa chiếu) để cung cấp cho các hộ dệt chiếu.
3. Việc tiêu thụ sản phẩm chiếu:
Việc tiêu thụ chiếu cũng có nhiều hình thức khác nhau:
- Mua bán nhỏ lẻ, các người có vốn ít, mỗi phiên chợ chỉ chọn mua 5 – 7 đôi chiếu ( 10 – 14 chiếc) dùng xe đạp thồ, chở đi bán dạo trong ngày ở các vùng lân cận trong phạm vi vài mươi cây số. Buổi chợ sau sẽ mua bổ sung thêm số đã bán hôm trước.
- Mua bán bằng ghe, các hộ gia đình có vốn, tổ chức thu mua số lượng khá lớn từ 50 – 100 đôi. Đưa đến các tỉnh hoặc Camphu chia tiêu thụ.
- Bán “chiếu định”, là thuật ngữ dùng chỉ những người không vốn liếng, chuyên đi theo các ghe chiếu. Khi chủ ghe dừng ở 1 bến tiêu thụ, chủ ghe sẽ ra một giá bán ( gọi là định giá ). Người bán “chiếu định” nhận và vác chiếu đi vào thôn xóm bán trực tiếp cho các hộ gia đình theo giá của mình ( cao hơn giá định ) và hưởng phần chênh lệch. Chủ ghe sẽ nuôi ăn buổi chiều. Tùy theo “tài nghệ” thuyết phục khách hàng, mà mỗi người sẽ đạt mức thu nhập khác nhau, ( bình quân khoảng 40.000 – 50.000 đồng/ ngày, có khi lên đến hàng trăm ngàn/ ngày, nhưng cũng có lúc lỗ công, không bán được chiếc nào).
- Cung cấp theo yêu cầu đặt hàng, đây là hình thức tiêu thụ với số lượng khá lớn sau khi hình thành Hợp tác xã, Tổ hợp tác sản xuất chiếu.
Ngoài ra, một số hộ có vốn chuyên thu mua, vựa chiếu tại nhà khi giá chiếu thấp và cung cấp số lượng lớn cho các thương lái vào các thời điểm chiếu cao giá.
4. Đặc điểm chợ chiếu:
Trước đây, làng chiếu Định Yên được biết đến nhiều nhất là chợ chiếu, còn được gọi là “chợ ma”; do chợ chiếu chỉ nhóm họp vào ban đêm, kéo dài khoảng 2 giờ là tan chợ. Thời điểm bắt đầu nhóm chợ không cố định, mà đêm sau sớm 1 giờ so với đêm trước, cứ thế chuyển dịch dần; nhưng sớm nhất cũng chỉ giới hạn từ 23 giờ đêm cho đến trể nhất là 4 giờ sáng hôm sau. Và, cũng chính vì những yếu tố đặc biệt đó, chợ chiếu cũng là nơi thuận lợi để nảy nở nhiều mối tình đằm thắm của những đôi trai gái làng quê.
Đây là một nét văn hóa truyền thống đặc sắc mà người dân Định Yên rất hãnh diện và trân trọng giữ gìn. Thậm chí, nhiều người cho rằng chợ chiếu là một phần không thể thiếu trong tâm hồn của của người dân làng chiếu Định Yên. Tuy là chợ, nhưng chợ chiếu lại không giống bất kỳ loại chợ khác nào khác trên cả nước. Chợ chiếu nhóm họp, người mua kẻ bán tập nập mấy trăm người, nhưng không có quầy, sạp kinh doanh cố định. Người bán ( là người sản xuất, bán lượng chiếu đã dệt được trong ngày ) vác chiếu, đi lại dọc chợ chào hàng, khi mõi mệt thì đứng lại và dựng chiếu trước mặt. Người mua (là những thương lái nhỏ, chỉ mua khoảng 5, 7 đôi đủ chở đi bán trong ngày) sẽ chọn một nơi trong khu chợ, ngồi chờ để chọn và ngã giá mua hàng. Chiếu đã được mua, bán xong thì đặt nằm xuống đất. Những thương lái lớn mua số lượng hàng trăm đôi, thì tìm chọn mua chiếu, xong chuyển hàng xuống ghe đậu dưới bến sông, nếu chưa đủ số lượng cần thiết, thì chờ phiên chợ sau mua tiếp ( đôi khi phải mua 2, 3 phiên họp chợ).
Nguyên nhân chợ chiếu chỉ bán vào ban đêm được một số người am tường giải thích: vì ban ngày người sản xuất bận dệt chiếu, về thương lái cũng bận đi bán, do đó việc họp chợ để mua bán chỉ diễn ra vào ban đêm.
Tuy nhiên, vài ba năm trở lại đây, do nhiều yếu tố khác nhau, chợ chiếu đã không còn nhóm họp hàng đêm như trước. Trong đó, nguyên nhân chủ yếu là do hệ thống giao thông nông thôn đã được đầu tư xây dựng khá hoàn chỉnh, các phương tiện chuyên chở ( ghe máy, xe máy…) có thể đi sâu vào thôn xóm, đến thu mua trực tiếp ở hộ sản xuất một cách tiện lợi, nhanh chóng ở mọi thời điểm không phải chờ đến phiên họp chợ. Nhiều thương lái có vốn lớn, còn ứng tiền đặt cọc trước cho các hộ sản xuất theo từng xóm, để bảo đảm ổn định được nguồn hàng. Mối quan hệ mua – bán đã thay đổi và được nâng lên một bước.
Như thế, chợ chiếu Định Yên nổi tiếng cũng theo quy luật đào thải tất yếu và lạnh lùng của sự phát triển xã hội mà đi vào dĩ vãng. Sau hơn trăm năm tồn tại với nhiều giai thoại lý thú, nhiều kỹ niệm buồn vui, đến nay đã “hoàn thành nhiệm vụ” của mình, để lại nhiều luyến tiếc trong lòng người dân xứ chiếu.
III. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN:
1. Giai đoạn trước năm 1975 đến đầu thập niên 80:
Từ lúc ban sơ, nghề dệt chiếu có lẽ được hình thành tự phát theo phương cách “cha truyền, con nối” trong quy mô gia đình, các hộ lân cận thấy được hiệu quả kinh tế nên bắt chước, từng bước lan rộng ra trong thôn xóm, rồi dần dần phát triển rộng ra khắp cả vùng. Dệt chiếu trở thành ngành nghề phụ, sau trồng lúa: vừa giải quyết lao động trong lúc nông nhàn, vừa tạo thêm thu nhập để giải quyết những nhu cầu chi tiêu nhỏ của gia đình.
2. Giai đoạn hưng thịnh:
Vào đầu thập niên 80 thế kỷ trước, khi tiếp cận được với thị trường Liên Xô và Đông Âu, nghề chiếu Định Yên đã phát triển mạnh mẽ. Bên cạnh, nghề chiếu truyền thống cũng được duy trì khá ổn định để cung cấp nhu cầu tiêu dùng thị trường nội địa. Trên địa bàn xã đã hình thành hơn 40 Tổ hợp, cơ sở sản xuất chiếu thảm sen đan xuất khẩu, thu hút hàng ngàn công lao động.
Diện tích trồng lát, trồng bố, trồng bô ở Định Yên và một số xã lân cận để cung cấp nguyên liệu tăng mạnh, có lúc lên đến gần trăm ha. Các dịch vụ phụ trợ chung quanh nghề chiếu cũng phát triển mạnh.
Dệt chiếu trở thành một nghề mũi nhọn có thế mạnh và chiếm tỷ trọng khá lớn trong nền kinh tế ở xã lúc bấy giờ.
3. Giai đoạn khó khăn:
Cuối thập niên 80, do biến động chính trị - xã hội, thị trường Liên Xô và Đông Âu không còn tiêu thụ mặt hàng chiếu, các Tổ hợp tác, cơ sở sản xuất tan rã. Diện tích trồng lát, bô thu hẹp dần và mất hẳn. Nguồn cung cấp lát, bố do thương lái mang từ Vũng Liêm, Trà Cú (Vĩnh Bình, Vình Long) và một số ít của vùng đất cồn thuộc quận Châu Thành ( Đồng Tháp ) hoặc Chợ Mới (An Giang). Tình trạng này kéo dài đến nay.
Nghề dệt chiếu trở lại vai trò sản xuất nhỏ lẻ trong quy mô gia đình. Mặc dù bà con Định Yên phấn đấu duy trì, gìn giữ nghề truyền thống, nhưng nghề chiếu thực sự lâm vào cảnh khó khăn, bế tắt.
4. Giai đoạn phục hồi và phát triển hiện nay:
Năm 2003, Tỉnh Đồng Tháp có chủ trương khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống. Sau khi khảo sát, đánh giá UBND tỉnh Đồng Tháp đã công nhận 4/4 ấp thuộc xã Định Yên là làng nghề dệt chiếu. Qua đó, các ngành tỉnh, huyện và xã đã có nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực như: Hỗ trợ vốn vay mua máy dệt, vay giải quyết việc làm, đăng ký thương hiệu…
Đây là bước ngoặc quan trọng giúp cho hoạt động nghề chiếu có những chuyển biến tích cực. Sản xuất chiếu từng bước trở thành một ngành nghề có vị trí quan trọng bên cạnh nông nghiệp.
a. Mô hình hợp tác và cơ giới hóa sản xuất:
Cấp ủy, UBND xã đặc biệt quan tâm khuyến khích phát triển các gia đình sản xuất cá thể, đồng thời hỗ trợ cho những hộ có điều kiện về vốn, mặt bằng và kinh nghiệm hình thành Hợp tác xã, Tổ hợp tác chiếu nội địa cao cấp, tổ chức lại quy trình sản xuất, đa dạng hóa mẫu mã, đóng gói bao bì sản phẩm để đáp ứng yêu cầu tiêu dùng ngảy càng được nâng cao về chất lượng.
Đặc biệt là phong trào đưa cơ giới vào quy trình sản xuất chiếu được hình thành và phát triển khá nhanh trong nhân dân. Được sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến công tỉnh và các nguồn vốn vay của Ngân hàng chính sách, các hộ gia đình đã mạnh dạn đầu tư mua máy dệt chiếu về tổ chức sản xuất. Chiếu Định Yên từng bước được cải tiến mẫu mã, đạt hiệu quả kinh tế cao đã tạo nên không khí phấn khởi trong làng nghề.
Việc đưa máy dệt vào sản xuất chiếu đầu tiên ở Định Yên là ông Nguyễn văn Bé Tư, ngụ ấp An Khương. Năm 2008, sau khi đi tham quan, học hỏi quy trình sản xuất chiếu và một số loại sản phẩm tương tự chiếu ở các tỉnh khác, ông đã nghiên cứu và mạnh dạn đặt mua 3 máy dệt chiếu ở Tiền Giang, giá hơn 20 triệu đồng/ máy, đem về hướng dẫn nhân công sử dụng. Sau thời gian hoạt động có hiệu quả, số máy tăng dần, sản phẩm ngày càng nhiều, ông xúc tiến thủ tục thành lập HTX sản xuất chiếu Thanh Bình để mở rộng quy mô sản xuất. Các hộ dân trong xã cũng bắt chước mua máy dệt, dần dần lan rộng thành phong trào lớn mạnh. Các dịch vụ phụ trợ có liên quan cũng từng bước hình thành.
Hiện nay, toàn xã đã thành lập được 01 Hợp tác xã sản xuất chiếu, 02 cơ sở mua bán chiếu nội địa cao cấp, 01 cơ sở sản xuất vải bìa chiếu và hàng trăm địa điểm chuyên may bìa chiếu cao cấp, thu hút hàng nghìn lao động tham gia các hoạt động có liên quan đến nghề dệt chiếu, góp phần giải quyết nhân công lao động, nâng cao thu nhập của người dân.
b. Đăng ký thương hiệu:
Để tạo điều kiện giúp làng nghề truyền thống được phát triển một cách bền vững, xã đã lập thủ tục đăng ký thương hiệu “Chiếu Định Yên” và hỗ trợ HTX chiếu Thanh Bình đăng ký thương hiệu của mình để bảo hộ quyền lợi cho người sản xuất.
Nhìn chung, thời gian gần đây, làng nghề dệt chiếu ở Định Yên, cơ bản đã vượt qua giai đoạn khó khăn và có dấu hiệu phục hồi khởi sắc với những chuyển biến tích cực trên đà phát triển theo hướng hiện đại. Tuy nhiên, đây chỉ mới là bước đệm cơ bản đáp ứng yêu cầu duy trì làng nghề trước mắt, muốn làng nghề phát huy tối ưu tiềm năng và thế mạnh của mình, rất cần có sự chung tay của nhiều giới, nhiều ngành và tự thân phấn đấu của bà con làng nghề trong quá trình vươn lên theo đà phát triển ngày càng mạnh mẽ của kinh tế - xã hội của đất nước trong tình hình mới.
IV. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ:
Trong giai đoạn hòa nhập vào nền kinh tế thị trường hiện nay để duy trì và phát huy tối ưu tiềm năng làng nghề truyền thống, cần có sự năng động hơn nữa trong sản xuất – kinh doanh theo hướng “đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người tiêu dùng cần”, một trong những trọng tâm của chính quyền và nhân dân xã Định Yên phải phấn đấu trong thời gian tới như sau:
a. Phát huy tốt mô hình kinh tế hợp tác:
Để từng bước khắc phục những hạn chế, của cách làm ăn nhỏ lẻ, tự phát của tình trạng“bán những gì mình có” luôn bị động bởi giá cả thị trường. Đảng ủy, UBND xã đã rất quan tâm khuyến khích, hỗ trợ các mô hình làm ăn tập thể như: thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất có pháp nhân, để sản xuất có kế hoạch, có mục tiêu và thị trường tiêu thụ cụ thể; đồng thời qua đó người sản xuất có điều kiện huy động vốn, vay vốn ưu đãi của Nhà nước, tạo tiềm lực kinh tế cần thiết đáp ứng yêu cầu mở rộng quy mô sản xuất, đa dạng hóa sản phẩm để duy trì và phát triển làng nghề.
b. Đẩy mạnh cơ giới hóa sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm:
Một trong những yêu cầu có tính sống còn của sản xuất là hạ giá thành sản phẩm để giá cả hàng hóa luôn có tính cạnh tranh cao. Như thế, việc cập nhật kiến thức và ứng dụng các thành tựu khoa học – kỹ thuật vào sản xuất của làng nghề là hết sức cần thiết. Thời gian qua phong trào đưa cơ giới vào sản xuất chiếu với nhiều khâu chuyên môn độc lập nhau (dệt chiếu, se chỉ, dệt bìa, may bìa …), từng bước được hộ dệt chiếu hưởng ứng và phát huy hiệu quả; bên cạnh, việc nghiên cứu cải tiến thêm mẫu mã, việc đóng gói, bao bì và quảng bá thương hiệu cũng được các cơ sở sản xuất chú trọng trước khi đưa ra thị trường. Đây là dấu hiệu khả quan ban đầu trong quá trình sản xuất theo hướng công nghiệp hóa của làng nghề.
Ngoài ra, làng nghề cũng cần phải tìm hiểu, cập nhật hóa khuynh hướng nhu cầu của thị trường trong tương lai để mạnh dạn đầu tư nghiên cứu mở rộng sản xuất thêm các chủng loại sản phẩm khác phù hợp theo sự phát triển của xã hội.
Có thể khẳng định mặt hàng chiếu lát sẽ tiếp tục tồn tại lâu dài, nhưng chắc chắn nhu cầu tiêu dùng của xã hội từng bước sẽ giảm dần khi càng ngày càng có nhiều gia đình sử dụng các sản phẩm khác thay thế.
Đảng ủy và UBND xã sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được để định hướng hỗ trợ, khuyến khích hơn nữa để thúc đẩy phát triển làng nghề một cách vững chắc và đồng bộ.
c. Mở rộng thị trường tiêu thụ:
Trong giai đoạn hội nhập quốc tế, xu hướng toàn cầu hóa của nền kinh tế thị trường ngày càng tạo áp lực mạnh mẽ lên các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh trong nước, trong đó có nghề sản xuất chiếu của Định Yên. Việc mở rộng thị trường là vấn đề cấp bách và lâu dài trong việc duy trì và phát triển bền vững của làng nghề với một số công việc chủ yếu sau:
Một là, tiếp tục huy động thêm nguồn vốn, chuyển đổi quy trình sản xuất theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cải tiến mẫu mã, chủng loại đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, ổn định và giữ vững thị trường nội địa.
Hai là, khuyến khích người sản xuất ở xã từng bước làm quen và biết cách khai thác tính năng ưu việt và hiệu quả của công nghệ thông tin trong lĩnh vực cải tiến mẫu mả, chủng loại, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm thị trường.
Ba là, cần sự hỗ trợ, giúp đỡ của các ngành cấp trên trong việc tạo cơ chế linh hoạt, thông thoáng giúp cho các làng nghề nói chung, cho chiếu Định Yên nói riêng có điều kiện phát triển thuận lợi. Bên cạnh, cũng rất cần sự góp ý, tư vấn của các chuyên gia, các doanh nghiệp trong việc quãng bá và nâng cao uy tín thương hiệu, mở rộng thị trường thông qua các chương trình xúc tiến thương mại.
d. Quy hoạch khu vực chợ đầu mối chuyên doanh:
Để phục hồi một sinh hoạt mang đậm văn hóa đặc sắc lâu đời của địa phương đáp ứng nhu cầu tình cảm và nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đồng thời góp phần phát triển làng nghề theo hướng hòa nhập kinh tế thị trường một cách chính quy. Năm 2008, xã đã lập đề án quy hoạch xây dựng khu chợ chiếu xã với quy mô hiện đại và hiệu quả kinh tế hơn:
1. Ngoài việc phục hồi các hoạt động truyền thống vốn có lâu nay, chợ chiếu sẽ phát triển thành một trung tâm đầu mối chuyên doanh ngành chiếu đa chức năng. Bên cạnh việc trao đổi mua, bán lẻ, chợ chiếu sẽ thực hiện ký hợp đồng cung cấp các loại nguyên vật liệu và sản phẩm có liên quan đến nghề chiếu với số lượng tập trung lớn.
2. Nghiên cứu và định hướng phát triển làng nghề theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa như: cập nhật và ứng dụng khoa học vào quy trình sản xuất, cải tiến mẫu mã, chủng loại sản phẩm.
3. Nghiên cứu và thực hiện các thủ tục pháp lý về quảng bá, giới thiệu, bảo vệ thương hiệu và mở rộng thị trường trong và ngoài nước.
Trong những năm qua, chợ chiếu Định Yên không còn họp chợ như trước nữa vì các thương lái trực tiếp đến từng hộ dệt chiếu đặc hàng, và cũng chính vì thế chợ chiếu Định Yên đã mất dần theo thời gian
e. Dư kiến đưa làng nghề dệt chiếu vào phát triển du lịch.
Thực hiện Kế hoạch phát triển du lịch trên địa bàn huyện Lấp Vò và Kế hoạch phát triển du lịch xã Định Yên năm 2017 và tầm nhìn đến năm 2020, trong đó đình Định Yên, làng nghề dệt chiếu, chợ chiếu Định Yên là những điểm du lịch cần được khôi phục và phát triển để phục vụ khách du lịch gần xa.
Năm 2018, tỉnh Đồng Tháp tổ chức sự kiện tuần lễ du lịch bắt đầu từ ngày 24/01 đến ngày 31/01/2018 để quảng bá hình ảnh của quê hương Đồng Tháp mà trong đó, nội dung xây dựng làng nghề dệt chiếu và tái hiện chợ chiếu Định Yên để phục vụ cho khách du lịch gần xa là một nhu cầu cần thiết nằm trong chuổi du lịch của tỉnh Đồng Tháp.
- Xây dựng một làng nghề có tính bền vững đảm bảo về môi trường xanh, sạch, đẹp thật sự cuốn hút khách du lịch đến tham quan.
- Xây dựng một nhà truyền trống trưng bày các sản phẩm từ làng nghề dệt chiếu truyền thống đặt tại khuôn viên đình Định Yên, tạo một chuổi khép kín du lịch tâm linh và du lịch làng nghề.
- Xây dựng một chợ chiếu đêm hoạt động lâu dài chứ không phải tái hiện như trước đây, tạo cho làng nghề xã Định Yên có một đặt trưng mà không một địa phương nào có được, nãy sinh sự hiếu kỳ khi khách đến tham quan cùng đồng thời giữ chân khách đến tham quan du lịch.
- Xây dựng các dịch vụ buôn bán các sản phẩm tự chiếu, tại đây cần trưng bày một số khung dệt chiếu để khách du lịch trải nghiệm.
- Xây dựng và quảng bá hình ảnh về làng nghề dệt chiếu của xã Định Yên để thu hút khách du lịch từ mọi miền kể cả trên thế giới./.